"Kotwica" - symbol AK
Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana organizacja zbrojna polskiego podziemia, utworzona na rozkaz Generała Sikorskiego w 1942 roku ze Związku Walki Zbrojnej. W połowie 1944 roku liczyła 390 tys. żołnierzy. Obecnie jest uznawana za największą armię podziemną II wojny światowej. Pod koniec sierpnia 1944 Alianci uznali Armię Krajową za regularne siły zbrojne.
Początki[]
AK powstała około lutego 1942 roku. Jej struktury opierały się na wcześnie utworzonym Związku Walki Zbrojnej. Jej pierwszym komendantem głównym był gen. Stefan Grot-Rowecki. Armia Krajowa zajmowała się podobnie jak jej poprzednik dywersją, sabotażem, wywiadem i propagandą. Powstał Związek Odwetu, który miał za zadanie wykonywać wyroki na niemieckich oficerach. AK współpracowała ze Związkiem Harcerstwa Polskiego (Szare Szeregi) i Delegaturą Rządu na Kraj. Utworzone zostało Kierownictwo Dywersji (Kedyw) pod dowództwem płk. Emila Fieldorfa. W jego skład wchodził min. Związek Odwetu i Szare Szeregi. Same kierownictwo było podporządkowane Komendzie Głównej AK.
"Burza"[]
Zaraz po zmianie sytuacji na froncie wschodnim Komenda Główna zaczęła się przygotowywać do akcji "Burza", która zakładała wywołanie międzynarodowego powstania na ziemiach polskich i wyzwolenie ich przed wkroczeniem Armii Czerwonej. Powstanie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku i zakończyło się całkowitą klęską Armii Krajowej.
Po "Burzy"[]
Po powstaniu Armia Krajowa była całkowicie rozbita. Jej sytuacje pogorszyło wkroczenie Armii Czerwonej i przejęcie władzy przez komunistów w Polsce. Leopold Okulicki (dowódca AK) postanowił rozwiązać Armię Krajową, by uniknąć represji ze strony NKWD. Ostateczne rozwiązanie organizacji nastąpiło w styczniu 1945 roku.
Konsekwencje rozwiązania AK[]
Rozwiązanie Armii Krajowej bardzo pogorszyło sprawę polskiego podziemia. W wyniku procesu szesnastu polska konspiracja została bardzo zdezorganizowana. Mimo kontynuowania walki z komunistami przez niektóre organizacje (NSZ) to i tak nikt nie przywrócił potęgi dawnej Armii Krajowej i jej struktur.
Przywódcy AK i jej poprzedniczek[]
- gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz - 27 IX 1939 – marzec 1940 (Komendant Służby Zwycięstwu Polski)
- gen. Kazimierz Sosnowski - marzec 1940 – 18 VI 1940 (Komendant Główny Związku Walki Zbrojnej)
- gen. Stefan Grot-Rowecki - 18 VI 1940 – 30 VI 1943 (Komendant Główny Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej)
- gen. Tadeusz Bór-Komorowski - lipiec 1943 – 2 X 1944 (Komendant Główny Armii Krajowej)
- gen. Leopold Okulicki - 3 X 1944 – 17 I 1945 (Ostatni Komendant Główny Armii Krajowej)
Źródła[]
- Wikipedia